Foto: Michel Mees. Yvonne Keuls tijdens ‘Café Riboet: De smaak van de Indische tantes’.
Heerlijk, vond ze de roti kukus die Wendy had gemaakt. Ze nam nog een stukje. Want dat was haar recept voor een lang leven: koekjes eten. En dan het liefst Indische koekjes.
En ze praatte honderduit. In haar prachtige sfeervolle huis-vol-verhalen in Den Haag, volgestouwd met familiefoto’s aan alle wanden. Met kleurrijke kussentjes, lampenkappen, fotolijstjes en boeken overal. Met de grote eettafel die nog van haar moeder was geweest op de centrale plek, een tafel waar zoveel aan was gebeurd, waar zoveel verhalen waren ontstaan.
Schrijfster Yvonne Keuls was heel belangrijk voor veel mensen, en ook voor Riboet Verhalenkunst. Ze noemde ons haar twee Indische vriendinnen. En ze had altijd een lief woord en een vrolijk advies voor ons. Ze was te gast in meerdere van onze podiumprogramma’s Café Riboet. In 2022 reikten we haar, tijdens onze jubileumeditie van ‘Café Riboet: Samen 100!’ in Theater Dakota Den Haag de reuRing uit. Zij was 90 jaar en Riboet Verhalenkunst bestond 10 jaar. We wilden met de prijs haar niet aflatende strijd tegen onrecht eren en de manier waarop ze dat engagement weer omzette in kunst, in haar geval literatuur en theater. Ze was een grote inspiratiebron voor ons, zowel persoonlijk als in ons werk met Riboet.
Sociaal onrecht
Op 7 oktober 2025, de laatste keer dat we bij haar waren, vertelde de schrijfster nog honderduit. Over die zielige poes, haar nieuwe huisgenoot, die zo maar in een doos op straat bij het vuilnis was gezet. Ze had zich over het dier ontfermd en was erachter gekomen dat een fokker haar had gedumpt, nadat ze jarenlang kittens had gebaard. Dan moet je net Yvonne hebben. Ook al was ze al 93 jaar en ging het lichamelijk niet al te best, ze had een sociaal hart dat zo groot was dat er altijd nog wel een verstekeling bij paste. Vroeger ving ze pleegkinderen op bij haar thuis, die nergens naartoe konden. In de jaren zeventig runde ze zelfs een opvanghuis voor jongeren, waar ze ook sociale romans over schreef zoals het alom bekende ‘Jan Rap en zijn maat’. Nu was het een in de steek gelaten poes. Maar het principe was hetzelfde. Ze had liefde voor alles en iedereen die hulp nodig had en stond op tegen sociaal onrecht.
Ze was wel erg moe, omdat er dagenlang een filmploeg was langs geweest, die alles wilde weten over het schandaal met de kinderrechters die seksueel misbruik met hun pupillen hadden gepleegd in de jaren tachtig. Een kwestie waarin zij destijds de klokkenluider was geweest en waarna ze is verguisd. Het werd haar niet in dank afgenomen. Ze schreef er het boek ‘Annie Berber en het verdriet van een tedere crimineel’ over in 1985. Een heruitgave kwam in 2014, ‘Rapport Tommie’. Het filmen had haar uitgeput, maar ze vond het wel belangrijk om alles te vertellen voor de op handen zijnde documentaire over deze kwestie.
Plannen
En ze zat nog steeds vol plannen. Ze wilde samen met ons, het Indisch Herinneringscentrum en MuZee in Scheveningen een programma maken over de zeebaboes. We waren enthousiast en zouden net de datum met haar gaan delen, toen ze in het ziekenhuis belandde na een val. Ze had ons nog gewaarschuwd: wacht niet te lang want ik ben de jongste niet meer. Toch voelde het alsof Yvonne niet kapot te krijgen was. In haar sluimerde nog een verhaal over de zeebaboe die met haar gezin mee naar Nederland kwam in 1938 vanuit voormalig Nederlands-Indië. Een verhaal dat ze heel graag nog op wilde schrijven. Over een Indonesische vrouw die, na gedane diensten, zomaar op straat werd gezet door haar ouders. Terwijl zij als een moeder voelde voor de kleine Yvonne. Want daar, op dat moment, was haar gevoel voor sociale rechtvaardigheid begonnen.
Haar laptop was stuk. Dus dat liep even vertraging op.
Ze zou het nieuwe verhaal exclusief in dat Café Riboet gaan voorlezen. Maar het heeft niet meer zo mogen zijn. Ze overleed gisteravond na een kort ziekbed, op 93-jarige leeftijd. En we gaan haar zo verschrikkelijk missen.
Selamat jalan, lieve Yvonne!
